آشنایی با رباتیک و فعالیتهای پژوهشسرا در این زمینه
رباتیک، علم مطالعه فنآوری مرتبط با طراحی، ساخت و اصول کلی و کاربرد رباتها است. رباتیک علم و فنآوری ماشینهای قابل برنامهریزی، با کاربردهای عمومی میباشد.
برخلاف تصور افسانهای عمومی از رباتها به عنوان ماشینهای سیار انساننما که تقریباً قابلیت انجام هر کاری را دارند، بیشتر دستگاههای رباتیک در مکانهای ثابتی در کارخانهها بسته شدهاند و در فرایند ساخت با کمک کامپیوتر، اعمال قابلیت انعطاف، ولی محدودی را انجام میدهند. چنین دستگاهی حداقل شامل یک کامپیوتر برای نظارت بر اعمال و عملکردها و اسباب انجام دهنده عمل مورد نظر، میباشد. بعضی از رباتها، ماشینهای مکانیکی نسبتاً سادهای هستند که کارهای اختصاصی مانند جوشکاری و یا رنگ افشانی را انجام میدهند. که سایر سیستمهای پیچیدهتر که بطور همزمان چند کار انجام میدهند، از دستگاههای حسی، برای جمعآوری اطلاعات مورد نیاز برای کنترل کارشان نیاز دارند. حسگرهای یک ربات ممکن است بازخورد حسی ارائه دهند، طوریکه بتوانند اجسام را برداشته و بدون آسیب زدن، در جای مناسب قرار دهند. ربات دیگری ممکن است دارای نوعی دید باشد، که عیوب کالاهای ساخته شده را تشخیص دهد. بعضی از رباتهای مورد استفاده در ساخت مدارهای الکترونیکی، پس از مکانیابی دیداری علامتهای تثبیت مکان بر روی برد، میتوانند اجزا بسیار کوچک را در جای مناسب قرار دهند. سادهترین شکل رباتهای سیار، برای رساندن نامه در ساختمانهای اداری یا جمعآوری و رساندن قطعات در ساخت، دنبال کردن مسیر یک کابل قرار گرفته در زیر خاک یا یک مسیر رنگ شده که هرگاه حسگرهایشان در مسیر، یا فردی را پیدا کنند متوقف میشوند. رباتهای بسیار پیچیدهتر در محیطهای نامعینتر مانند معادن، استفاده میشوند.
رباتها همانند کامپیوترها قابلیت برنامه ریزی دارند. بسته به نوع برنامهای که شما به آنها میدهید. کارها و حرکات مختلفی را انجام میدهند. رشته دانشگاهی نیز تحت عنوان رباتیک وجود دارد، که به مسائلی از قبیل سنسورها، مدارات ، فیدبکها، پردازش اطلاعات و بست وتوسعه روبات ها میپردازد. ربات ها انواع مختلفی دارند از قبیل روباتهای شمشیر باز، دنبال کننده خط، کشتیگیر، فوتبالیست، و رباتهای خیلی ریز تحت عنوان میکروروباتها، روباتهای پرنده و غیره نیز وجود دارند. روباتها برای انجام کارهای سخت و دشواری که بعضی مواقع انسانها از انجام آنها عاجز یا انجام آنها برای انسان خطرناک هستند. مثل رباتهایی که در نیروگاههای هستهای وجود دارند، استفاده میشوند.
کاری که رباتها انجام میدهند، توسط میکروپروسسرها(microprocessors) و میکروکنترلرها(microcontroller) کنترل میشود. با تسلط در برنامه نویسی این دو میتوانید دقیقاً همان کاری را که انتظار دارید، ربات انجام دهد. رباتهایی شبیه انسان (human robotic) نیز ساخته شده اند، آنها قادرند اعمالی شبیه انسان را انجام دهند. حتی بعضی از آنها همانند انسان دارای احساسات نیز هستند. بعضی از آنها شکلهای خیلی سادهای دارند.آنها دارای چرخ یا بازویی هستند که توسط میکروکنترلرها یا میکرو پروسسرها کنترل میشوند. در واقع میکروکنترلر یا میکروپروسسر به مانند مغز انسان در روبات کار میکند. برخی از روباتها مانند انسانها و جانوران خونگرم در برخورد و رویارویی با حوادث و مسایل مختلف به صورت هوشمند از خود واکنش نشان میدهند. یک نمونه از این روبات ها، روبات مأمور است.
برخی رباتها نیز یکسری کارها را به صورت تکراری با سرعت و دقت بالا انجام میدهند مثل رباتهایی که در کارخانههای خودروسازی استفاده میشوند. این گونه ربات کارهایی از قبیل جوش دادن بدنه ماشین، رنگ کردن ماشین را با دقتی بالاتر از انسان بدون خستگی و وقفه انجام میدهند.
به طور کلی یک ربات دارای سه مشخصه بارز است :
دارای حرکت وپویایی است.
قابلیت برنامهریزی جهت انجام کارهای مختلف را دارد.
بعد از برنامهریزی ، وظایفش را به صورت خودکار انجام میدهد
ممکن است روزی فرا برسد که رباتها جای انسانها را در انجام کارها بگیرند. حتی بعضی از آنها ممکن است به صورت محافظ شخصی از جان انسانها در مقابل خطرات احتمالی حفاظت کنند.
مجموعه آموزشی که در پژوهشسرا جهت دانشآموزان در نظر گرفته شده است شامل:
ویژه دوره راهنمایی:
آموزش مقدماتی رباتیک و ساخت ربات
( رباتهای غیر هوشمند):
در این دوره دانشآموزان با ساخت ربات پرتابگر، دریبلزن و رباتهای مشابه میتوانند در مسابقات ناحیهای، استانی و کشوری شرکت کنند. قوانین مسابقات و رشتههای متنوع به صورت استاندارد در هر رشته موجود میباشد.
ویژه دوره دبیرستان و هنرستان:
آموزش پیشرفته رباتیک (رباتهای هوشمند):
در این دوره دانشآموزان با مکانیسم برنامهنویسی ( در محیطcode vision ) جهت برنامهنویسی AVR آشنا میشوند
همچنین کار با قطعات مختلف الکترونیکی ، AVR را آموزش خواهند دید و در کارگاه یک ربات هوشمند مسیر یاب با AVR را برنامهریزی و میسازند.
تشکیل تیمهای رباتیک و ساخت رباتهای متنوع و آزاد (ویژه مقاطع مختلف سنی):
در این کلاسها دانشآموزان با تشکیل تیمهای متنوعی، رباتهای مختلفی را در کارگاه میسازند و از امکانات آموزشی و کارگاهی پژوهشسرا نیز استفاده میکنند (شبیه روباتهای امدادگر ، فوتبالیست و غیره...)